Nazca lijnen, van de aap tot de astronaut, de oorsprong en beschadigingen

De Nazca lijnen zijn na Machu Picchu de bekendste bezienswaardigheid in Peru. Lees hier alles over deze bijzondere bezienswaardigheid.

Al meer dan 2000 jaar bestaan de Nazca lijnen. De meest aansprekende zijn de figuren van dieren, zoals de aap, condor en spin. Het figuur dat de meeste discussie geeft is de astronaut, want zijn de Nazca lijnen nu door de Nazca cultuur gemaakt of door buitenaardse wezens. Door het verschil van het witte zand en de naastliggende stenen en de grootte van de figuren is de beste manier om ze te bezichtigen vanuit de lucht in een klein vliegtuig. Helaas zijn de laatste jaren een aantal van de lijnen beschadigd, maar er zijn er nog veel te zien. 

Wat de Nazca lijnen zijn

De Nazca lijnen zijn enorme geogliefen. Een geoglief is niets anders dan een tekening in of op de aarde. In het geval van de Nazca lijnen liggen ze in de woestijn bij de huidige stad Nazca.

Er zijn eigenlijk drie verschillende typen:

  1. rechte lijnen
  2. geometrische vormen
  3. figuren

De meest bekende categorie zijn de figuren. Zo zijn er Nazca lijnen van dieren, zoals de aap, de condor, de spin en de kolibrie. Maar er is ook een apart figuur van een astronaut. In totaal zijn er zo’n 70 figuren.

Nazca lijnen

Van de andere twee categorieën zijn er veel meer. Er zijn namelijk meer dan 300 geometrische vormen. Dit kunnen zijn driehoeken. Maar ook rechthoeken, pijlen, zigzag lijnen en spiralen vallen hieronder.

Ook zijn er veel rechte lijnen. Hier zijn er wel meer dan 800 van ontdekt. Sommige van die lijnen zijn wel 48 kilometer lang.

Onderzoek naar de Nazca lijnen

Omdat je de lijnen eigenlijk alleen vanuit de lucht goed kan zien is het onderzoek naar de Nazca lijnen pas laat gestart. Pas in 1926 begon de Peruaanse archeoloog Toribio Mejia Xesspe het eerste onderzoek. Dit deed hij vanaf de grond.

Toen er meer vliegtuigen kwamen rond 1930 werd het onderzoek uitgebreid. De Amerikaanse historicus Paul Kosok heeft dit gedaan. Maar de bekendste onderzoeker van de Nazca lijnen is María Reiche.

Zij is een Duitse archaeologist en wiskundige. Haar levenswerk bestond uit het onderzoek naar de Nazca lijnen. En dan vooral naar de betekenis er van. Tijdens haar leven was ze ook een belangrijke beschermer van de lijnen. Ze is overleden in Lima op 6 juni 1998. Wel is er nog het museum dat naar haar is vernoemd.

Het Maria Reiche museum staat in Nazca. Het zit in de voormalige woning van deze onderzoekster. In dit museum kan je meer zien over het onderzoekswerk van Maria Reiche. Ook het vliegveld is naar haar vernoemd.

Hoewel er bij elkaar al heel veel verschillende Nazca lijnen bekend zijn, worden er regelmatig nog nieuwe ontdekkingen gedaan. Zo zijn er in 2011, 2016 en 2018 nog nieuwe Nazca lijnen ontdekt. Met de nieuwe technologieën, zoals drones, wordt het ook steeds makkelijker om de woestijn te onderzoeken.

Het leuke van de Nazca lijnen is dat je zelf ook kunt onderzoeken. Je kunt de figuren en vormen zien op Google Maps. Daarom heb ik een stukje verderop geschreven over de coördinaten van de mooiste figuren. Wanneer je de coördinaten in Google Maps zoekt, dan kom je precies op deze plaats uit van deze figuren. Je kan ze dan al zien. Ook kan je dan zelf het beeld schuiven om te zien of je nog andere figuren of lijnen ziet. Zeer leuk om te doen op een regenachtige dag.

Hoe de Nazca lijnen zijn gemaakt

In het zuiden van Peru leefden zo’n 500 jaar voor Christus de Nazca cultuur. Volgens de onderzoekers heeft de Nazca cultuur de Nazca lijnen gemaakt. De periode dat ze dat gedaan hebben was van 500 jaar voor Christus tot zo’n 500 jaar na Christus. Sommige figuren worden aan andere culturen toegewezen, maar de meeste aan de Nazca cultuur.

Destijds hadden ze echter niet veel gereedschap om deze Nazca lijnen te maken. Ze hadden geen meetbanden en GPS systemen om de lijnen te bepalen. Toch hadden ze een handig systeem om de figuren in de woestijn te maken.

Met stokken en touwen konden ze vroeger lijnen uitzetten. Door een stok in de grond te duwen hadden ze het beginpunt van een lijn. Door een touw aan de stok te binden en uit te trekken konden ze rechte lijnen maken.

Het maken van bogen en cirkels werkt op dezelfde manier. Alleen staat dan de stok niet op de plaats van het beginpunt in de grond, maar in het hart van de cirkel of boog.

Nu het maken van de vormen duidelijk is is alleen nog handig om te weten hoe ze de lijnen exact maken. De Nazca lijnen liggen in de woestijn. En de woestijn bij Nazca heeft een speciale opbouw van de bodem. Bovenop ligt een laag stenen. Vaak zijn die rood, maar op sommige delen van de woestijn komen andere kleuren voor.

Onder deze laag stenen, die maar tot zo’n 10 cm dik is, ligt wit zand. Om de lijnen te maken moest de Nazca cultuur alleen de steenlaag weghalen.

Doordat het nauwelijks regent en doordat de stenen niet worden meegevoerd door de wind hebben de Nazca lijnen de tand des tijds kunnen doorstaan en kan je ze nu nog steeds goed zien.

Nazca lijnen en buitenaardse wezens

Er is veel discussie over de reden waarom de Nazca lijnen zijn gemaakt. Volgens sommigen heeft het te maken met verering van de goden. Maria Reiche en haar volgers zeggen dat de figuren sterrenbeelden moesten voorstellen.

Maar er is natuurlijk ook de theorie over buitenaardse wezens. Buitenaardse wezens zouden de Nazca lijnen hebben aangelegd. Een van de voorvechters van deze theorie was Javier Cabrera. Hij is net als Maria Reiche een onderzoeker van de Nazca lijnen.

Ook hij is inmiddels overleden, maar zijn onderzoek en ideeën worden gepresenteerd in een museum aan het plaza de armas in Ica. Ik heb hier meer beschreven over dit museum en over wat je in Ica kunt doen. Mocht je meer willen weten over zijn theorie van de Nazca lijnen en buitenaardse wezens, dan is een bezoek aan dit museum zeer aan te raden.

Bekender is het boek van Erich van Daniken. Het boek heet Chariots of the Gods? Unsolved Mysteries of the Past. In dit boek beschrijft hij onder meer over hoe de Nazca lijnen een soort landingsbanen zijn voor buitenaardse wezens.

Of dat echt zo is weet ik niet. Toen ik over de Nazca lijnen vloog heb ik geen buitenaardse wezens gezien.

De bekendste figuren van de Nazca lijnen

De aap

De aap is één van de bekendste Nazca lijnen. De aap wordt op veel souvenirs afgedrukt.

De aap, een van de Nazca lijnen

Bron: South American Vacations

Vooral door zijn enorme krulstaart valt dit figuur op. Daardoor lijkt het echt op een aap. Apen komen echter niet voor in de streek rondom Nazca. Daarom denkt men dat er in de tijd dat deze geogliefen werden gemaakt al handelsroutes waren. Apen komen in Peru namelijk alleen in het oerwoud voor.

De aap heeft forse afmetingen. De lengte is zo’n 110 meter. En daarnaast is deze Nazca figuur nog zo’n 63 meter breed. De coördinaten van deze Nazca lijn zijn (latitude, longitude): -14.706954, -75.138559

De pelikaan

Naast de aap is er de pelikaan, die in Peru veelvuldig voorkomen.

De pelikaan, een van de Nazca lijnen

Bron: Travel adventures

Zelf vind ik het figuur er niet echt uitzien als een pelikaan. Er zijn ook andere dieren die in dit figuur wordt gezien. De staart, vleugels en poten van het dier zijn goed te zien. Dat het om een vogel is dus duidelijk. De andere namen die worden gebruikt zijn:

  • feniks
  • flamingo
  • aalscholver

De breedte van de pelikaan is niet groot, maar door de lange zigzag nek heeft dit figuur wel één van de langste lengten van alle figuren. De totale lengte is namelijk zo’n 310 meter. De coördinaten van de astronaut zijn (latitude, longitude): -14.685612, -75.111041

De kolibrie

In Peru komen heel veel vogelsoorten voor. Een daarvan is de kolibrie.

De kolibrie, een van de Nazca lijnen

Bron: South American Vacations

Zelfs van de kolibrie zijn er in Peru rond de 125 verschillende soorten. Bij de Nazca lijnen is het dus niet raar dat er een kolibrie is. Waarschijnlijk is dit de grootste afbeelding van een kolibrie ooit gemaakt. De afbeelding is namelijk zo’n 110 bij 72 meter.

Mocht je zelf de kolibrie op Google Maps willen zien dan zijn de coördinaten (latitude, longitude): -14.692202, -75.148897

De astronaut

De astronaut is een beetje speciaal figuur.

De astronaut, een van de Nazca lijnen

Bron: South American Vacations

Ten eerste is er natuurlijk de naam, die aan dit geoglief is gegeven. Er zijn echter ook andere namen voor deze Nazca figuur, zoals reus en uilmens. Een ander verschil is dat de astronaut tegen een heuvel is gesitueerd.

Dit is gelijk aan het geoglief van de kandelaar bij Paracas. Wanneer je vanuit Paracas met een boot een excursie doet naar de Ballestas eilanden, dan zie je tijdens de boottocht een enorme kandelaar tegen een berg. Lees hier meer over wat ik heb geschreven over Paracas, de Ballestas eilanden en het geoglief de kandelaar.

Volgens onderzoekers is de astronaut dan ook niet gemaakt door de Nazca cultuur, maar door de Paracas cultuur. De coördinaten van de astronaut zijn (latitude, longitude): -14.745207, -75.079785

De hond

Ook is er een Nazca lijn in de vorm van een hond.

Nazca lijn: hond

Bron: South American Vacations

De hond kenmerkt zich door de rechte lijnen van het figuur. Ook het feit dat de lijnen parallel lopen is erg opvallend. Eigenlijk komt er oorspronkelijk maar één type hond voor in Peru. Dit is een compleet haarloze hond. Nu kan je aan de hand van deze tekening in de woestijn niet zien of deze hond haarloos is, maar dit wordt wel algemeen verondersteld.

De hond heeft een lengte van ca. 58 meter.

De spin

Een van mijn favoriete Nazca lijnen is de spin.

Nazca lijn: spin

Bron: South American Vacations

Bij de spin kan je heel goed het vakmanschap zien van de makers van deze geogliefen. In dit geoglief zit namelijk een ongelofelijke symmetrie. Dat is best knap, omdat deze Nazca lijn wel ongeveer 50 meter lang is.

Omdat de spin zo goed te zien is vanuit de lucht, was het ook één van de eerste figuren, die door onderzoeker Paul Kosok is ontdekt. De coördinaten van de spin zijn (latitude, longitude): -14.694166, -75.122398

De papegaai

Het ontdekken van de papegaai is lastiger. Ook vanuit de lucht is deze vogel niet makkelijk te zien.

De papegaai, een van de Nazca lijnen

Bron: Go2peru

Het niet makkelijk kunnen ontdekken van de papegaai heeft twee redenen. ten eerste lopen er andere Nazca lijnen door dit figuur. Bovendien is een deel van dit figuur aangetast door erosie en bebouwing.

De papegaai heeft een lengte van ca. 200 m. En de coördinaten waar je de papegaai kunt vinden zijn (latitude, longitude): -14.689486, -75.107493

De condor

Een van Peru’s meest speciale dieren is de condor. En ook hier is een geoglief van bij de Nazca lijnen.

De condor, een van de Nazca lijnen

Bron: South American Vacations

Dit is één van de grootste Nazca lijnen uit de categorie figuren. Hij is namelijk bijna 140 meter lang. Ook de breedte is nagenoeg 140 meter. De condor is door veel oude Peruaanse culturen zoals de inca cultuur en de nazca cultuur een heilig dier.

Ook nu kun je de condor nog zien. Kijk hier voor meer informatie, die ik over deze prachtige vogel heb geschreven.

Mocht je op Google Maps willen kijken naar de condor, dan zijn hier de coördinaten van dit Nazca figuur (latitude, longitude): -14.697401, -75.126251

De walvis

Er zijn dus veel Nazca lijnen van vogels en landdieren. Maar er is ook een geoglief van een walvis.

Nazca lijn: walvis

Bron: South American Vacations

Deze figuur is net als de papegaai wat lastiger te ontdekken. Dit komt doordat er andere Nazca lijnen door dit figuur heen lopen. Echter blijven de staart en de vinnen erg duidelijk.

De Nazca cultuur kende walvissen goed. Ze staan ook op het aardewerk van deze cultuur. Ze konden de walvissen langs de kust zien zwemmen.

Het vliegtuig is de beste manier om de Nazca lijnen te bezoeken

De Nazca lijnen kun je het beste zien vanuit de lucht. Eigenlijk de enige echt goede optie is het vliegtuig. Er zijn twee verschillende typen vliegtuigen.

De eerste is een klein vliegtuigje waar maar drie passagiers en een piloot in kunnen. Met dit vliegtuig kan je veel zien, omdat het vliegtuig erg wendbaar is. Hierdoor lijkt de vlucht wel een achtbaan, want de piloot probeert je zoveel mogelijk van de figuren te laten zien.

De tweede optie is een wat groter vliegtuig waar meer passagiers in kunnen. Er kunnen ongeveer zo’n 10 tot 15 passagiers mee vliegen. Dit vliegtuig type maakt minder bewegingen. Hierdoor zie je wel minder van de figuren.

Zelf zou ik alleen in het kleine vliegtuigje stappen, omdat je dan veel meer ziet. Wel moet je er op rekenen dat je wat misselijk en duizelig wordt in het vliegtuigje, maar als je vooraf niet ontbijt dan komt dat meestal wel goed. ’s ochtends is toch de beste tijd om de Nazca lijnen te bezichten. Vaak hangt er dan nog geen mist.

Wel is het aan te raden om gerenommeerde vliegmaatschappij te kiezen. Zoals gezegd maakt het vliegtuig veel bochten en moet de piloot dus goed getraind zijn. Soms komt het voor dat een vliegtuig neerstort. En dat wil je natuurlijk niet tijdens je reis door Peru.

Alle vliegtuigen vertrekken van het Maria Reiche Neuman vliegveld. De mensen in Nazca waarderen deze onderzoekster zeer, zodat ze ook het vliegveld naar haar hebben genoemd.

Beschadiging van de Nazca lijnen

Normaliter blijven de lijnen goed bewaard. De lijnen liggen in een woestijn, waar nauwelijks regen valt. Hierdoor is er geen erosie. Echter in 2009 regende het erg hard. Wanneer de regen recht naar beneden valt is er niet veel aan de hand.

Maar door de woestijn bij Nazca ligt ook de snelweg Panamericana Sur. Dit is de snelweg van Lima naar Nazca. Deze snelweg is ooit aangelegd dwars door het gebied van de Nazca lijnen. Langs deze weg staat ook de Mirador de Las Lineas De Nazca. Mocht je zelf met de auto op deze snelweg rijden dan kan je de eerste Nazca lijnen al zien. Het is een goede eerste kennismaking, maar zoals gezegd zijn de Nazca lijnen beter vanuit een vliegtuig te zien.

De combinatie van de stortregen in 2009 en het asfalt van de snelweg zorgde ervoor dat er veel water vanaf de weg de berm in stroomde, waar dus een deel van de lijnen liggen. Hierdoor beschadigde dit deel van de lijnen.

Wat ikzelf erger vond was de actie van Greenpeace in 2014.

Greenpeace actie bij Nazca lijnen

Bron: New York Times

De actie was voor hernieuwbare energie. Het doel is goed, maar door de actie beschadigden ze de kolibrie. Het gebied bij de kolibrie is verboden gebied. Er mag dus niemand komen. Echter Greenpeace overtrad deze regels. En bij het plaatsen van de tekst voor hun actie verplaatsten zich stenen op de bovenlaag van het zand van de woestijn. Hierdoor is de regering van Peru nog zeer kwaad op de organisatie Greenpeace.

Zoals ik heb beschreven loopt de snelweg Panamerica Sur door het gebied van de Nazca lijnen. Hier rijden dus auto’s en vrachtwagens over. In 2018 reed een vrachtwagen van de snelweg af en ploegde daarna door het woestijnzand. Hierbij liet hij diepe sporen achter, waardoor de lijnen ook deels beschadigd zijn geraakt.

Op zich zijn de lijnen dus goed beschermd. Maar door onoplettendheid, toeval of ondoordachte handelingen raken de Nazca lijnen af en toe beschadigd.