6 zaken over de Peruaanse cultuur die je moet weten voor je op reis gaat

Door veel te weten over de Peruaanse cultuur kun je je reisbeleving door dit land verbeteren. 

De Peruaanse cultuur bestaat uit diverse onderdelen. Eten, muziek, dans, taal, religie en architectuur zijn de belangrijkste. Op elk van deze gebieden heeft Peru zijn eigen kenmerken. En deze kenmerken verschillen van die van deze cultuur onderdelen in Nederland. De muziek is anders, de taal is anders. En daarom is de Peruaanse cultuur zo interessant. 

Lees hier de 6 belangrijkste zaken over de Peruaanse cultuur, die je moet weten voor je er naartoe op reis gaat. 

Cultuur

Voordat ik je kan vertellen over de Peruaanse cultuur moeten we eerst de definitie van cultuur vaststellen. Cultuur is alles wat de mens heeft gecreëerd. Het is het tegenovergestelde van natuur. Onder cultuur vallen onder meer muziek, dans, gedrag, kunst, sport enzovoort.

Cultuur is dus een ruim begrip. Om optimaal te kunnen genieten van uw reis naar Peru is het noodzakelijk om al kennis te hebben van de Peruaanse cultuur.

In de rest van dit artikel behandel ik 6 zaken van de Peruaanse cultuur, waarmee je je voordeel zult doen bij uw reis door Peru. Deze onderwerpen zijn:

  • eten
  • muziek
  • dans
  • taal
  • religie
  • architectuur

1. De belangrijke rol van eten in de Peruaanse cultuur

Eten is erg belangrijk in Peru. Op elke hoek van de straat zijn restaurants. Dit is zelfs te merken wanneer men een praatje wil maken met een onbekende. In Nederland zal je dan beginnen over het weer. In Peru gaan dit soort gesprekken voornamelijk over eten. Het is dus belangrijk om wat over het Peruaanse eten te weten voor uw reis naar Peru. Er zijn een aantal typische Peruaanse gerechten.

Lomo saltado

Het eerste gerecht is lomo saltado.

Eten als onderdeel van de Peruaanse cultuur - Lomo saltado

Lomo saltado is een gerecht dat bestaat uit gewokte reepjes rundvlees met ui, tomaat en koriander. Het wordt geserveerd met friet en rijst. Dit is een gerecht dat in nagenoeg in alle restaurants wordt geserveerd. Zelfs in visrestaurants staat dit gerecht op het menu voor de mensen die geen vis willen eten.

Ceviche

Het meest bekende visgerecht is ceviche.

Eten als onderdeel van de Peruaanse cultuur - ceviche

Bij ceviche wordt limoensap over rauwe vis gegoten om de vis op deze manier te garen. Vaak wordt dit gerecht geserveerd met een Peruaanse maissoort en met zoete aardappel.

Pollo a la brasa

Daarnaast is er pollo a la brasa.

Pollo a la brasa als onderdeel van de Peruaanse cultuur

Pollo a la brasa is geroosterde kip. De hele kip wordt in vieren gedeeld. Pollo a la brasa wordt geserveerd met friet. Met betrekking tot de Peruaanse friet moet wel gezegd worden dat deze vaak maar één keer wordt gefrituurd en dat deze dus vaak niet zo knapperig is als je gewend bent in Nederland.

Andere bekende gerechten in de Peruaanse cultuur

Naast deze drie gerechten zijn er nog meer Peruaanse gerechten die de moeite waard zijn. Zo zijn er:

  • arroz con pato (gekruide rijst met eend)
  • tacu taco (gewokte rijst met bonen en tomatensaus)
  • lomo al lo pobre (rundvlees met rijst, gebakken banaan en gebakken ei)
  • Causa (groenten, vis of kip gemengd met mayonaise tussen twee lagen van aardappelpuree)

Rijst versus de aardappel

Zoals je kunt zien zijn er veel gerechten die geserveerd worden met rijst. Dit is op zich vrij vreemd aangezien Peru het land is waar de aardappel vandaan komt. In Nederland wordt desondanks meer aardappel gegeten dan in Peru.

Peruaanse aardappel

In Peru zijn veel verschillende soorten aardappels. Er zijn aardappels in verschillende kleuren. Naast de bekende gele aardappel, zijn er ook rode en paarse aardappels.

Probeer het eten

Om meer te genieten van uw vakantiereis door Peru adviseer ik je om veel verschillende gerechten van de Peruaanse keuken te proberen. Wanneer je dan in een taxi zit, dan kan je ook makkelijk een praatje maken met de chauffeur. Zoals gezegd gaan de meeste korte gesprekken in Peru over eten.

2. Peruaanse muziek

Wanneer je in een Peruaanse taxi stapt dan zal je ongetwijfeld Peruaanse muziek op de radio horen. Het type muziek is natuurlijk afhankelijk van de chauffeur.

Condor pasa

Naast het volkslied van Peru (Somos libres, seámoslo siempre) is er misschien nog wel een ander lied dat de Peruanen dichter bij elkaar brengt. Dit lied heet de Condor pasa.

Elke Peruaan kent dit lied.

De panfluit

Zoals je kan zien in de video wordt er ook met het tradionele muziekinstrument van Peru gespeeld. Dit is de panfluit. Een panfluit is een instrument dat bestaat uit verschillende buizen, die aan de onderkant gesloten zijn. Omdat de buizen een verschillende lengte hebben en een verschillende diameter kunnen er verschillende toonhoogten worden gespeeld. Door op een speciale manier op de buizen te blazen kan met de panfluit geluid worden geproduceerd. Geoefende muzikanten kunnen er liedjes op spelen zoals de condor pasa. Wanneer je in de gelegenheid bent kan je op een inca markt, zoals veel souvenirsmarkten heten, zelf een panfluit kopen. Er is niets leuker dan zelf dit Peruaanse instrument te proberen te bespelen. Je zal blij worden wanneer je je eerst gespeelde tonen hoort.

Traditionele muziek als onderdeel van de Peruaanse cultuur

De panfluit is één van de meest voorkomende muziekinstrumenten in de traditionele Peruaanse muziek. Elke regio, of zelf elk dorp heeft zijn eigen traditionele muziek. Vaak spelen bands de traditionele Peruaanse muziek in restaurants. Het is dan ook zeker de moeite waard om zo’n restaurant te bezoeken tijdens het optreden van zo’n traditionele band.

Moderne muziek in de Peruaanse cultuur

Ook Peruanen gaan met hun tijd mee. Ze luisteren en maken niet alleen traditionele Peruaanse muziek. Er wordt ook veel moderne muziek op de radio gedraaid. Eén van die muziekvormen is Reggeaton. Reggeaton is een mix van reggae, hiphop en dancehall. Oorspronkelijk komt deze muziekstijl uit Puerto Rico. Maar Reggaeton is nu zeer populair in Peru. In Reggaeton wordt veel gebruik gemaakt van samplers, synthesizers en drumcomputers. De drumcomputers creëren in deze muziekstijl een dwingend en sterk herhalend ritme. Dit wordt Den Bow genoemd. De teksten gaan vaak over liefde, seks en/of criminaliteit. Een van de in Nederland bekende liedjes in het muziekgenre Reggeaton is ‘Despacito’.

Een andere erg gewaardeerde muziekstijl in Peru is Cumbia. Cumbia is een mengeling van Afrikaanse muziek en Spaanse muziek. Oorspronkelijk komt Cumbia uit Colombia. Het begon daar met alleen percussie en zang. Tegenwoordig maken de muzikanten in deze muziekstijl ook gebruik van blaasinstrumenten, zoals trompetten en saxofoons, en keyboards.

Een van de populairste bands van Peru is Grupo Cinco. Zij spelen Cumbia.

Luister goed

Een makkelijke manier om de verschillende muziekstijlen te horen is om gebruik te maken van taxi’s. Elke taxi heeft zijn radio aan staan. Luister er naar en geniet van de Peruaanse muziek.

3. In Peru kan iedereen dansen

Waar muziek is, daar wordt ook gedanst. Dat is in Peru zeker het geval. Op de moderne muziekstijlen Reggaeton en Cumbia wordt uitbundig gedanst. Niemand zal vertrekken van een familiefeest zonder te dansen. Dansen is dus belangrijk in de Peruaanse cultuur.

Traditionele dansen

Naast de moderne dansen zijn er ook traditionele dansen. Elke regio heeft haar eigen dansen. De dansen aan de westkust zijn anders dan de dansen uit het amazone gebied. De dansen uit het amazone gebied verschillen weer van de dansen uit het hooggebergte.

Peruanen aan het dansen

De klederdracht, die gebruikt wordt tijdens het dansen, maakt het verschil duidelijker. Deze klederdracht maakt de dansen ook tot een kleurrijk spektakel.

La danza de las tijeras (scharen dans)

Eén van de traditionele dansen is la danza de las tijeras (sharen dans). Deze scharen dans komt oorspronkelijk uit het zuiden van de Peruaanse Andes. Twee of meer dansers dansen op hun beurt met uitbundige bewegingen op de muziek of dansen samen.

Tijdens de dans hebben de dansers continu een schaar in hun handen. Men moet jaren trainen voordat men deze dans onder de knie heeft. Daarom zijn er ook veel kinderen die traditionele dansen als de scharen dans leren.

Marinera

Er is naast de scharen dans nog een dans die erg op valt. Dit is de Marinera. De Marinera is een dans uit de kust van Peru. Een man en een vrouw dansen elegant met elkaar op romantische muziek. Hierbij houdt de vrouw een zakdoek vast, welke ze ritmisch op de muziek beweegt. Tot zover niet heel bijzonder. Maar de Marinera wordt vaak ook gedanst tussen een vrouw en een ruiter ter paard.

Dat maakt deze dans speciaal en erg indrukwekkend.

Zoek het op

Peruanen zijn trots op hun dansen. Er zijn veel dansvoorstellingen in de diverse steden. Verder mocht je tijdens je reis geluk hebben dan is er een festival of feest. Op veel feesten wordt gaan dansgroepen al dansend door de straten. Zorg er dus voor dat je jouw camera altijd gereed hebt.

4. Spaans en de andere talen van Peru

Peru is Spaanstalig. Dat komt natuurlijk door de conquistadores. De Spanjaard Fransisco Pizarro en zijn volgelingen veroverden in de 16e eeuw het grondgebied dat nu Peru wordt genoemd op de Incas. Met hun veroveringen namen ze hun eigen taal mee. Dat was Spaans. Tot op heden wordt nog steeds Spaans gesproken in Peru. Dit is dan ook de officiële voertaal.

Weinig Engels

Op zich wordt door de Peruanen weinig andere talen gesproken. Spaans is dan ook een wereldtaal. En de officiële voertaal van alle buurlanden is ook Spaans. Voor veel Peruanen heeft het spreken van Engels weinig toegevoegde waarde. Wel wordt op scholen Engels onderwezen. Op veel toeristische plaatsen zullen de Peruanen vaak enigszins Engels spreken en begrijpen. Vaak wordt dit alleen gedaan als zij iets willen van u. Om dus optimaal Peru te beleven kan je het beste de Spaanse taal enigszins beheersen.

Spaans leren

In Peru zijn veel plaatsen waar je Spaans kunt leren. Er zijn her en der talenscholen. Bij dit soort scholen wordt je gedeeltelijk op school onderwezen. De rest van de tijd kan je het geleerde in de praktijk brengen. Het is de beste manier om Spaans te leren. Wel kost dit veel tijd. Voordat de basis van de Spaanse taal bij een gemiddelde student onder de knie is zijn er zo’n twee à drie weken voorbij. Natuurlijk is het wel een enorme ervaring, die je mee zult nemen in de rest van jouw leven.

Veel voorkomende woorden

Ook als je geen Spaans beheerst, dan zal je snel een aantal woorden veelvuldig horen. Hieronder staan diverse woorden die uw zeker zult horen tijdens uw reis door Peru.

  • hola = hallo
  • Como estas? = Hoe gaat het?
  • Vamos = We gaan
  • Comida = eten / voedsel
  • Gringo = buitenlander
  • Pollo = kip
  • Perro = hond
  • Casa = huis

Natuurlijk zijn er veel meer. Maar als je beter Spaans wilt leren dan kan je beter een talencursus doen.

Spaanse uitspraak

Ook als je geen Spaans gestudeerd hebt, dan zal je waarschijnlijk tijdens je reis van de menukaart willen bestellen. In veel toeristische restaurants zullen ze een Engelse menukaart hebben, maar als ze die niet hebben, dan zal je jouw keuze moeten aangeven in het Spaans. Dat is niet zo moeilijk want de tekst staat op de menukaart. Het is dan natuurlijk wel geweldig als je het gerecht goed kan uitspreken. Daarom hier een aantal tips:

  •  voor klinkers geldt dat ze altijd kort worden uitgesproken, dus:
    • a, als in kan en niet zoals aan
    • e, als in pen en niet zoals in been
    • o, als in pot en niet zoals in poot
    • u, als in put en niet zoals in fuut
  • de uitzondering van de klinkers is de ‘i’. Deze klinker wordt altijd uitgesproken als ‘ie’
  • Spaans kent ook de letter ñ. Deze letter wordt uitgesproken als ‘nj’ in kanjer
  • Dan is er nog de combinatie ‘ll’. Deze combinatie wordt uitgesproken als ‘lj’

Quechua

Naast het Spaans zijn er ook nog andere talen in Peru. Eén daarvan is Quechua. Deze taal lijkt totaal niet op het Spaans. Quechua is de taal die door de Incas werd gesproken. De hoeveelheid sprekers van deze taal is inmiddels afgenomen. In Peru zijn nog circa 4,5 miljoen mensen die deze taal spreken. De mensen die deze taal spreken wonen meestal in de Andes. Rond Cusco zijn veel mensen trots op hun achtergrond. En de taal Quechua hoort bij die achtergrond. Wanneer de lokale mensen Quechua met elkaar spreken, dan vallen daar weinig woorden uit te herkennen. Een aantal woorden die uit het Quechua hun oorsprong hebben zijn: poema, lama, condor en coca. Ook het woord mama zal je bekend in de oren klinken.

Aymara

Aymara is een andere officiëel erkende taal in Peru. Het wordt echter door minder mensen gesproken dan het Quechua. In het zuiden van Peru spreken ca. 500.000 mensen deze taal. De kans dat je deze taal zal horen is erg klein. Maar wilt je deze horen of leren dan zal je naar het zuiden van Peru moeten gaan, bij het gedeelte wat tegen Bolivia aan ligt. Dus zeg eigenlijk maar dat je naar het Titicaca meer moet gaan. Nou is dat toch een van de bezienswaardigheden in Peru, dus dat zal vast wel op je lijstje staan.

5. Religie, groot deel van de Peruaanse cultuur

Religie vormt een groot deel van elke cultuur en zo ook van de Peruaanse cultuur. Sinds de invasie van de Spanjaarden in de 16e eeuw is het Rooms katholieke geloof enorm verstrengeld met Peru. Er zijn veel kathedralen in Peru.

Kathedraal in Cusco

Religieuze kunst

De buitenkant van de kathedralen zijn mooi. Maar ook binnen in de kathedralen is veel te zien. Er is religieuze kunst te zien, zoals schilderijen en beelden. Het interessante is dat de kunstwerken weer beïnvloed zijn door de oorspronkelijke bewoners. Op de schilderijen van Jezus en de discipelen staan dan veelal ook geen blanke mensen maar indianen. Datzelfde geldt voor de beelden. Het is dan ook zeer intessant om deze verschillen waar te nemen in de Peruaanse kerken.

Processies

Het gebeurt zeer regelmatig dat een religieus kunstwerk of een relikwie door een stad wordt heen gedragen. Dit is een processie. De Peruanen zijn hier gek van. Voor sommige van hen geldt dat zo’n processie het evenement is van het jaar.

Processie in Lima

In Lima wordt de grootste processie van Zuid-Amerika gehouden. Dit is de El Señor de los Milagros. Hier komen honderdduizenden mensen op af. Deze processie wordt elk jaar in oktober gehouden.

Band met de natuur

Ook de band met de natuur speelt een belangrijke rol in de Peruaanse cultuur. Dit heeft te maken met de geschiedenis van de incas. De incas waardeerde de natuur en wat moeder aarde aan hen gaf. Moeder aarde wordt door hen Pachamama genoemd. Bij veel mensen in de Andes wordt veelvuldig geofferd aan Pachamama. Dit kan bij elke gelegenheid zijn, maar gebeurt vaal door drinken uit te schenken over de grond. Hier wordt vaak bij gebeden of gezongen. Het is zeker de moeite waard om dit een keer bij te wonen.

6. Architectuur

Peru staat zeer bekend om de architectuur of bouwkunst van de incas. Met eenvoudige materialen hebben zij enorme bouwwerken gemaakt. Veel van deze bouwwerken, die niet door de Spanjaarden zijn vernield, staan nog steeds overeind.

Muur uit de inca tijd in Cusco

Machu Picchu

Het meest bekende overblijfsel van de architectuur van de incas is natuurlijk Machu Picchu.

Machu Picchu

Deze oude inca stad trekt miljoenen bezoekers per jaar. Het is ondanks de drukte zeer de moeite waard om te bezoeken. Vanuit Cusco kun je of wandelend met een gids of per trein naar Machu Picchu gaan. Ongeacht de manier waarop je gaat, het bezoek aan Machu Picchu zal je altijd bij blijven. Alle gebouwen die er destijds nodig waren om te leven waren er. Wanneer je er bent zal je je afvragen hoe de incas op zo’n berg zo’n mooie en grote stad hebben kunnen bouwen.

Hoe de incas bouwden

De incas gebruikten voor hun bouwwerken het materiaal dat voorradig was. Ze wilden zo weinig mogelijk materiaal transporteren. Dit betekende dat ze moesten werken met de steensoort die ze op de locatie vonden. Soms was deze harder dan anders. De incas hadden alleen gereedschap van steen, brons en koper. Ze waren daarmee echter wel zeer vakkundig. Met boomstammen konden ze de stenen rollen naar de plaats van bestemming. Het meest ingenieuze van de inca bouwkunst is hoe de stenen tegen elkaar passen. Dit konden de incas voor elkaar krijgen door gebruik te maken van natuurlijke breuken in de stenen. Een ander hulpmiddel dat ze gebruikten was het schuren van de stenen. Alle stenen in de inca bouwwerken zijn glad. Met het voorradige materiaal werden de stenen geschuurd, zodat ze exact in elkaar pasten. Door deze exacte pasvorm hoefden ze geen cementsoortig materiaal meer tussen de stenen te gebruiken.

Aarbevingbestendig

De gebouwen van de incas zijn aardbevingsbestendig. De oorzaken hiervoor zijn divers. Ten eerste zorgden ze ervoor dat de stenen exact tegen elkaar pasten. Omdat ze geen cementsoorting materiaal tussen de stenen gebruikten, kunnen de stenen afzonderlijk van elkaar trillen. De voegen kunnen daardoor nooit breken. Een andere oorzaak is hoe de stand van de muren zijn, die de incas hebben gebouwd. Deze muren staan vaak enigszins schuin naar binnen. Hierdoor steunen de muren van een gebouw tegen elkaar. Het gehele bouwwerk is hierdoor sterker. Natuurlijk heeft het formaat van de bouwstenen ook invloed op de aardbevingsbestendigheid.

Lees hier hoe je een aardbeving overleeft tijdens je reis door Peru. 

Koloniale gebouwen

Met de aardbevingsbestendigheid hadden de Spanjaarden in eerste instantie grote problemen. Toch zijn er in de centra van veel steden nog veel koloniale gebouwen.

Koloniaal gebouw in Lima

In het centrum van Lima kun je je wanen alsof je er in de 16e of 17e eeuw bent. De steden in Peru zijn later ontstaan dan de steden in Europa. Hierdoor hebben ze vrijwel allemaal dezelfde structuur in het centrum. In zo’n centrum is er altijd een plein. Dit plein heet bijna altijd ‘Plaza del armas’. Aan dit plein staan de belangrijkste gebouwen, zoals de kathedraal en het stadhuis. Het is dus altijd de moeite waard om naar het ‘Plaza del armas’ te gaan van een stad. Daar zult u de oudste en mooiste koloniale architectuur zien.

Peruaanse cultuur is erg divers

Uit dit alles kan je concluderen dat de Peruaanse cultuur erg divers is. Hij verschilt ook erg van de Nederlandse cultuur. Als je dus op zoek bent naar wat anders dan je gewend bent, dan is Peru zeker een goede vakantiebestemming. Ik zou zeggen geniet ervan en ik hoop dat je één van de tips uit deze post gebruikt.